Achterhoek

De naam Achterhoek werd oorspronkelijk gebruikt voor het gebied rond Neede, Eibergen, Groenlo en Winterswijk. Pas in de tweede helft van de 19e eeuw gingen schrijvers als Postel en Klokman een groot deel van het gebied ten oosten van de IJssel Achterhoek noemen.

Hoewel de naam in andere delen van Nederland merkwaardig genoeg nog steeds een wat ongunstige klank heeft (achterlijk, achterland), is er in de regio zelf vrijwel niemand die bezwaar maakt tegen het gebruik van 'Achterhoek'. Pogingen van 'captains of industry' en bestuurders om het qua klank wat neutralere Oost-Gelderland in te voeren, zijn dan ook spaak gelopen. De geschiedenis laat zich nu eenmaal niet verloochenen, want schreef dominee-dichter Willem Sluyter uit Eibergen niet in de zeventiende eeuw:

'Waer iemant duisent vreugden soek
Mijn vreugt is in dees' achter-hoek'

In de negentiende eeuw schreef schoolmeester B.J. Stegeman "'t Gif maor enen Achterhook / Den Gelderschen, den echten.", waarmee hij voor het eerst het woord Achterhoek voor de hele regio ten oosten van de IJssel gebruikte. (bron: Staring Instituut) De bewoners van het gebied leefden oorspronkelijk vooral van de landbouw. Tegenwoordig kent de Achterhoek een schakering aan werkgelegenheid, waarvan de traditionele agrarische sector nog steeds deel uitmaakt en de toeristische sector in belang is toegenomen. Veel inwoners van de Achterhoek spreken nog hun eigen streektaal, het Achterhoeks, dat een Nedersaksisch dialect is. Een volgens sommigen typisch Oost-Nederlands gebruik dat men in de Achterhoek terugvindt is de burenhulp, het noaberschap.

In het Achterhoekse coulissenlandschap is veel en geschakeerd natuurschoon te vinden zoals op de Lochemse berg, in boswachterijen te Ruurlo, in de Slangenburg bij Doetinchem en in enkele veengebieden tegen de oostgrens met Duitsland. Het landschap rond Winterswijk is misschien wel het meest karakteristiek voor de Achterhoek. De Achterhoek is rijk aan kastelen en landhuizen.

Iets te weten komen over de Achterhoek en haar evenementen? Kijk dan eens op www.cultuurachterhoek.nl.

Groen van Prinsterer kweekschool
Groen van Prinsterer kweekschool
Vlak na de dood van Guillaume Groen van Prinsterer in 1876 gaf de heer Remmelink uit Steenderen Dominee Van Dijk 20 000...
Dominee Jan van Dijk
Dominee Jan van Dijk (1830-1900)
In 1862 kwam Jan van Dijk uit het Friese plaatsje Tzum naar Doetinchem. Hij was in Friesland actief als boer, maar werd...
Hamburgerstraat met waterpomp
Pompenbuurten
Tot de achttiende eeuw waren er in de straten van Doetinchem waterputten. De Hamburgerstraat had er bijvoorbeeld vier. Circa 1740 werden...
Eikenhouten preekstoel 1744 St Catharinakerk
Catharinakerk
We weten uit een oud document dat er in 838 in Doetinchem al een kerkje was. Over de eerste eeuwen van dit godshuis is weinig...
Catharinakerk
De reformatie
In Duitsland, Frankrijk en Zwitserland kwamen velen in verzet tegen wat zij als verkeerd zagen in de rooms-katholieke kerk (Luther, Calvijn). Hun leer kwam ook...
Ovink senior 1836-1925
Drie generaties Ovink
In de familie Ovink kozen drie achtereenvolgende geslachten het beroep van architect. H.L.J. Ovink vestigde zich in 1869 in Stad-Doetinchem. Zijn zoon B. Ovink trad...
Synagoge in de Waterstraat Doetinchem
De eerste joden in Doetinchem
In de 17e eeuw vestigen zich de eerste joden in Doetinchem. In 1636 vraagt Salomon Ephraïm aan het stadsbestuur of hij...
Gevelstenen bordes oude stadhuis ingemetseld bij nieuwe gemeentehuis
Het stadhuis anno 1727
Op de Markt (nu Simonsplein) stond het prachtige 18e eeuwse stadhuis van Doetinchem, ongeveer op de plaats waar in 2009 Hotel...
Hamburgerpoort
Spaans vuur in Doetinchem
Doetinchem heeft twee grote stadsbranden gehad die op Goede Vrijdag uitgebroken zijn. De eerste vond plaats op 19 april 1527 rond...
Gasfabriek
Doetinchemse gasfabriek vanaf 1863
Oudere Doetinchemmers kunnen zich ongetwijfeld nog de gemeentelijke gasfabriek herinneren waar een eeuw lang het 'stadsgas' werd gemaakt. Dat gebeurde door middel van een destillatieproces...
Voormalig stadhuis Ambt Doetinchem
Twee gemeenten: Stad en Ambt
Gedurende de periode 1825-1920 bestonden er twee gemeenten die elk de naam Doetinchem droegen: de gemeente Stad-Doetinchem en de gemeente Ambt-Doetinchem....
Warenhuis Huls in de Hamburgerstraat 38
Warenhuis Huls van Johannes Hendrikus Huls 1892-1967
Johannes Hendrikus Huls, de grondlegger van het warenhuis Huls, opent in 1919 'de Goedkoope Bazar' aan de Boliestraat. De verkoop loopt goed en hij verhuist...
Tramstation aan de Keppelseweg met op de achtergrond de loodsen
Derde bombardement, 23 maart 1945
Bij het derde bombardement binnen vier dagen werden de loodsen en werkplaatsen van de Geldersche Tram Wegen geraakt. Ook de Grutstraat...
Gevelstenen bordes oude stadhuis ingemetseld bij nieuwe gemeentehuis
Het stadhuis anno 1727
Op de Markt (nu Simonsplein) stond het prachtige 18e eeuwse stadhuis van Doetinchem, ongeveer op de plaats waar in 2009 Hotel De Graafschap gevestigd is....
Dominee Jan van Dijk
Dominee Jan van Dijk (1830-1900)
In 1862 kwam Jan van Dijk uit het Friese plaatsje Tzum naar Doetinchem. Hij was in Friesland actief als boer, maar werd in Doetinchem dominee...
Opgeblazen IJsselbrug mei 1940
Doetinchem in de Tweede Wereldoorlog
De oorlog in Doetinchem begon 10 mei 1940 met het opblazen van de Oude IJsselbrug heel vroeg in de ochtend. Hierbij kwam kapitein Van Voltelen...
Walmolen
De redding van de Walmolen
De Walmolen is in 1850 gebouwd op een stukje van de oorspronkelijke wal die Doetinchem omringd heeft. Deze ronde stellingmolen heeft wieken met een vlucht...
Schilderij van het bombardement op de Nemaho
Eerste bombardement op 19 maart 1945
Op 19, 21 en 23 maart 1945 bombardeerden geallieerde vliegtuigen het historische centrum van de stad. De Nemaho was het doelwit van...
Jan Schröder
Minister van Marinezaken Jan Schröder 1800-1885
Jan Schröder werd geboren in Vlissingen, maar woonde in Doetinchem op de markt. Hij trouwde met de Doetinchemse Petronella Coops. In...
Ingang Latijnse school toren met wenteltrap Catharinakerk
De Latijnse school in de Catharinakerk
Vanaf ongeveer 1600 was in Doetinchem de Latijnse school gevestigd in de Catharinakerk boven het voorportaal aan de Markt (nu Simonsplein). De leerlingen werden in...
Gelderse Tram
Ontwikkeling van vervoer
De ligging op een zandrug maakte verkeer mogelijk naar en langs Doetinchem. De Oude IJssel was voor kleine schepen bevaarbaar richting Westfalen en Doesburg. Het...
Oud en Nieuw oliebollen
Oud en Nieuw in Gaanderen
"Ja, en de oudere mensen gingen dan nieuwjaarwensen. Ja, en dan met de familie bij elkaar en 's morgens dan kwamen ze...
Opgeblazen IJsselbrug mei 1940
Doetinchem in de Tweede Wereldoorlog
De oorlog in Doetinchem begon 10 mei 1940 met het opblazen van de Oude IJsselbrug heel vroeg in de ochtend. Hierbij kwam kapitein Van Voltelen...
Huizen van Gasthuisfonds in Walstraat
Het Gasthuisfonds
Tot in de middeleeuwen was de armenzorg min of meer het monopolie van de kerken en de kloosters. De armen die zich onderwierpen aan de...
Geen babykamer voor nieuwe baby. Eerst afwachten of het goed was.
Geboorte in Gaanderen
"Ja, wat ik er me van kan herinneren, dat heb ik ook van verhalen, dat je vroeger voordat het kind geboren werd...
Een villa zoals dutinghem ook geweest moet zijn
Duttinghem 838
In de oudst bekende stukken van 23 maart 838 wordt geschreven dat ene graaf Rodgerius Villa Duttinghem aan de Sale heeft geschonken aan de bisschop...
Een villa zoals dutinghem ook geweest moet zijn
Duttinghem 838
In de oudst bekende stukken van 23 maart 838 wordt geschreven dat ene graaf Rodgerius Villa Duttinghem aan de Sale heeft...
Voormalig stadhuis Ambt Doetinchem
Twee gemeenten: Stad en Ambt
Gedurende de periode 1825-1920 bestonden er twee gemeenten die elk de naam Doetinchem droegen: de gemeente Stad-Doetinchem en de gemeente Ambt-Doetinchem. De combinatie van een...
Admiraal VerHuell
Carel Hendrik graaf VerHuell 1764-1845
Het geslacht VerHuell (ook wel geschreven als 'Ver Huell' en uitgesproken als 'Verheul') heeft in de bestuurlijke geschiedenis van Doetinchem een belangrijke rol gespeeld. De...
Amphion, moderne schouwburg voor Doetinchem en omstreken
Doetinchem, centrum van de Achterhoek
De stad Doetinchem heeft al stadsrechten sinds 1236. Al in de negende eeuw moet er bebouwing zijn geweest. Inmiddels is het een gemeente met bijna...
Walmolen
De redding van de Walmolen
De Walmolen is in 1850 gebouwd op een stukje van de oorspronkelijke wal die Doetinchem omringd heeft. Deze ronde stellingmolen heeft...
Uit de Duinen door Eduard Gerdes
Dichter en kinderboekenschrijver Eduard Gerdes 1821-1898
Protestantse kinderen van vroegere generaties hebben allen gemeen dat zij op de zondagsschool het lied 'Er ruischt langs de wolken' leerden. De dichter ervan was...
Aquarel gemaakt voor plaat XI van Nederlandsche kleederdragten naar de natuur geteekend door Valentijn Bing en Jan Braet von Ueberfeldt Amsterdam 1857 © Nederlands Openluchtmuseum
Kunstschilder Jan Braet von Uberfeldt 1807-1894
De kunstschilder Braet von Uberfeldt woonde en werkte in Amsterdam. Hij bezocht rond 1850 Doetinchem om de klederdracht vast te leggen. Samen met Valentijn Bing...
Stoomtimmerfabriek met aangrenzend woonhuis
Stoomtimmerfabriek in Wehl
In 1907 begon Th.W.A. Damen met de bouw van de Stoomtimmerfabriek in Wehl. Voor de locatie koos hij een plek aan de spoorlijn, zodat grondstoffen...
Wolter Coops
Wolter Coops 1764-1847
Wolter D.Jzn. Coops, geboren te Doetinchem op 30 september 1764 en aldaar gestorven op 27 augustus 1847 was koopman en zoutzieder....
Brand op Goeden Vrijdag
Stadsbranden
Doetinchem heeft twee grote stadsbranden gehad die op Goede Vrijdag uitgebroken zijn. De eerste vond plaats op 19 april...
Kasteel De Kelder na de brand in 1656
Kasteel de Kelder
Aan de noordrand van Doetinchem dichtbij het Slingelandziekenhuis staat een oud rechthoekig bakstenen gebouw met kruisvensters en twee trapgevels. Het is...
Belegering van Terborg
Doetinchem en de Tachtigjarige Oorlog
In 1568 doet Willem van Oranje een aanval vanuit Duitsland noordwaarts langs de Maas, in de richting van Doetinchem. Een groot aantal Spaanse soldaten wordt...
Wolter Coops
Wolter Coops 1764-1847
Wolter D.Jzn. Coops, geboren te Doetinchem op 30 september 1764 en aldaar gestorven op 27 augustus 1847 was koopman en zoutzieder.
Barlham op een tekening uit 1743
Het verdwenen kasteel Barlham
Een van de oudste kastelen rond Doetinchem waarvan niet meer dan een heuvel met een gracht bij een boerderij over is, is Barlham. De boerderij...
Eikenhouten preekstoel 1744 St Catharinakerk
Catharinakerk
We weten uit een oud document dat er in 838 in Doetinchem al een kerkje was. Over de eerste eeuwen van dit...
Brand op Goeden Vrijdag
Stadsbranden
Doetinchem heeft twee grote stadsbranden gehad die op Goede Vrijdag uitgebroken zijn.
Een spoortrein van Meccano als cadeau van Sinterklaas? (Bron: CollectieGelderland.nl)
Sinterklaas in Gaanderen
"Nou ja wat ik kreeg aan cadeaus was meestal iets wat ik in elkaar kon zetten, een mekanodoos of dat soort dingen....
Graafschapbode van Misset
Misset
Geen bedrijf heeft zozeer zijn stempel op Doetinchem gedrukt als Uitgeversmaatschappij C. Misset. Deze uitgeverij van voornamelijk vakbladen ontwikkelde zich in de loop van de...
Markthal
Veemarkt op de Houtkamp
Volgens de kadastrale kaart uit 1832 werd op de Houtkamp al een beestenmarkt gehouden. Toch werd pas op 13 december 1880 door enkele prominenten van...
Klooster Sion naar oude tekening (uit: S.H. Lovink: De geschiedenis van Doetinchem)
Kloosters
In de middeleeuwen bevonden zich twee kloosters in de nabijheid van Doetinchem: Bethlehem en Sion.
Smalle doorgang stoomtram bij het koor van de Catharinakerk
Streekvervoer met stoomtram en stoomtrein
In 1881 begon het streekvervoer zijn opmars en de eerste stoomtram tussen Doetinchem en Doesburg begon te rijden. Prachtige gebouwen van de Geldersche Stoomtramweg Maatschappij...
Hamburgerstraat met waterpomp
Pompenbuurten
Tot de achttiende eeuw waren er in de straten van Doetinchem waterputten. De Hamburgerstraat had er bijvoorbeeld vier. Circa 1740 werden op de 22 putten...
Shirt De Graafschap
Voetbalvereniging De Graafschap
Eind 1953 werd de Nederlandse Beroeps Voetbalbond (NBVB) opgericht. De KNVB was hierop tegen en wilde niet dat beroepsvoetballers in accommodaties...
Warenhuis Huls in de Hamburgerstraat 38
Warenhuis Huls van Johannes Hendrikus Huls 1892-1967
Johannes Hendrikus Huls, de grondlegger van het warenhuis Huls, opent in 1919 'de Goedkoope Bazar' aan de Boliestraat. De verkoop loopt...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl