Achterhoek

De naam Achterhoek werd oorspronkelijk gebruikt voor het gebied rond Neede, Eibergen, Groenlo en Winterswijk. Pas in de tweede helft van de 19e eeuw gingen schrijvers als Postel en Klokman een groot deel van het gebied ten oosten van de IJssel Achterhoek noemen.

Hoewel de naam in andere delen van Nederland merkwaardig genoeg nog steeds een wat ongunstige klank heeft (achterlijk, achterland), is er in de regio zelf vrijwel niemand die bezwaar maakt tegen het gebruik van 'Achterhoek'. Pogingen van 'captains of industry' en bestuurders om het qua klank wat neutralere Oost-Gelderland in te voeren, zijn dan ook spaak gelopen. De geschiedenis laat zich nu eenmaal niet verloochenen, want schreef dominee-dichter Willem Sluyter uit Eibergen niet in de zeventiende eeuw:

'Waer iemant duisent vreugden soek
Mijn vreugt is in dees' achter-hoek'

In de negentiende eeuw schreef schoolmeester B.J. Stegeman "'t Gif maor enen Achterhook / Den Gelderschen, den echten.", waarmee hij voor het eerst het woord Achterhoek voor de hele regio ten oosten van de IJssel gebruikte. (bron: Staring Instituut) De bewoners van het gebied leefden oorspronkelijk vooral van de landbouw. Tegenwoordig kent de Achterhoek een schakering aan werkgelegenheid, waarvan de traditionele agrarische sector nog steeds deel uitmaakt en de toeristische sector in belang is toegenomen. Veel inwoners van de Achterhoek spreken nog hun eigen streektaal, het Achterhoeks, dat een Nedersaksisch dialect is. Een volgens sommigen typisch Oost-Nederlands gebruik dat men in de Achterhoek terugvindt is de burenhulp, het noaberschap.

In het Achterhoekse coulissenlandschap is veel en geschakeerd natuurschoon te vinden zoals op de Lochemse berg, in boswachterijen te Ruurlo, in de Slangenburg bij Doetinchem en in enkele veengebieden tegen de oostgrens met Duitsland. Het landschap rond Winterswijk is misschien wel het meest karakteristiek voor de Achterhoek. De Achterhoek is rijk aan kastelen en landhuizen.

Iets te weten komen over de Achterhoek en haar evenementen? Kijk dan eens op www.cultuurachterhoek.nl.

Joods monument aan de Boliestraat
Doetinchemse joden in de Tweede Wereldoorlog
In Doetinchem is voor de Tweede Wereldoorlog sprake van een bloeiende joodse gemeenschap. Vooral in de Boliestraat vond men joodse middenstanders....
Synagoge in de Waterstraat Doetinchem
De eerste joden in Doetinchem
In de 17e eeuw vestigen zich de eerste joden in Doetinchem. In 1636 vraagt Salomon Ephraïm aan het stadsbestuur of hij...
Kijk in Catharinakerk vanuit Latijnse school
De Latijnse school in de Catharinakerk
Vanaf ongeveer 1600 was in Doetinchem de Latijnse school gevestigd in de Catharinakerk boven het voorportaal aan de Markt (nu Simonsplein)....
venster 6a CD Schoen van Limp
De schoen van Limp
Het zal je maar gebeuren dat je, al werkend op de kerktoren, uitglijdt en blijft hangen op grote hoogte. Dakdekker Limp uit de 17e eeuw...
Uit de Duinen door Eduard Gerdes
Dichter en kinderboekenschrijver Eduard Gerdes 1821-1898
Protestantse kinderen van vroegere generaties hebben allen gemeen dat zij op de zondagsschool het lied 'Er ruischt langs de wolken' leerden. De dichter ervan was...
Jongensinternaat Ruimzicht
Jongensstad
Dominee Van Dijk vond dat ook jongens van eenvoudige komaf een kans moesten hebben om dominee, leraar, arts of advocaat te...
Een villa zoals dutinghem ook geweest moet zijn
Duttinghem 838
In de oudst bekende stukken van 23 maart 838 wordt geschreven dat ene graaf Rodgerius Villa Duttinghem aan de Sale heeft...
Opgeblazen IJsselbrug mei 1940
Doetinchem in de Tweede Wereldoorlog
De oorlog in Doetinchem begon 10 mei 1940 met het opblazen van de Oude IJsselbrug heel vroeg in de ochtend. Hierbij kwam kapitein Van Voltelen...
Opgeblazen IJsselbrug mei 1940
Doetinchem in de Tweede Wereldoorlog
De oorlog in Doetinchem begon 10 mei 1940 met het opblazen van de Oude IJsselbrug heel vroeg in de ochtend. Hierbij kwam kapitein Van Voltelen...
Admiraal VerHuell
Carel Hendrik graaf VerHuell 1764-1845
Het geslacht VerHuell (ook wel geschreven als 'Ver Huell' en uitgesproken als 'Verheul') heeft in de bestuurlijke geschiedenis van Doetinchem een belangrijke rol gespeeld. De...
Romeinse helm
Nederzettingen in en om Doetinchem
De nederzettingsgeschiedenis van Doetinchem en omgeving begint in de tijd dat de mensen die in plaats van door jacht en het verzamelen van voedsel overgingen...
Oud en Nieuw oliebollen
Oud en Nieuw in Gaanderen
"Ja, en de oudere mensen gingen dan nieuwjaarwensen. Ja, en dan met de familie bij elkaar en 's morgens dan kwamen ze...
Scheepvaart op de Oude IJssel
Scheepvaart op de Oude IJssel
De boomstamboot uit 175 jaar na Chr. die bij Doesburg werd opgegraven, toont aan dat de Oude IJssel al bijna 2000 jaar wordt bevaren. Over...
Voormalig stadhuis Ambt Doetinchem
Twee gemeenten: Stad en Ambt
Gedurende de periode 1825-1920 bestonden er twee gemeenten die elk de naam Doetinchem droegen: de gemeente Stad-Doetinchem en de gemeente Ambt-Doetinchem....
Een villa zoals dutinghem ook geweest moet zijn
Duttinghem 838
In de oudst bekende stukken van 23 maart 838 wordt geschreven dat ene graaf Rodgerius Villa Duttinghem aan de Sale heeft geschonken aan de bisschop...
Hagen of de Kelder
Kastelen in en om Doetinchem
In de omgeving van Doetinchem zijn verschillende kastelen of overblijfselen daarvan. In het ooit drassige gebied langs de Oude IJssel waren ideale plekken te vinden...
Dominee Jan van Dijk
Dominee Jan van Dijk (1830-1900)
In 1862 kwam Jan van Dijk uit het Friese plaatsje Tzum naar Doetinchem. Hij was in Friesland actief als boer, maar werd...
Voormalig stadhuis Ambt Doetinchem
Twee gemeenten: Stad en Ambt
Gedurende de periode 1825-1920 bestonden er twee gemeenten die elk de naam Doetinchem droegen: de gemeente Stad-Doetinchem en de gemeente Ambt-Doetinchem. De combinatie van een...
Kasteel De Kelder na de brand in 1656
Kasteel de Kelder
Aan de noordrand van Doetinchem dichtbij het Slingelandziekenhuis staat een oud rechthoekig bakstenen gebouw met kruisvensters en twee trapgevels. Het is...
Joods monument aan de Boliestraat
Doetinchemse joden in de Tweede Wereldoorlog
In Doetinchem is voor de Tweede Wereldoorlog sprake van een bloeiende joodse gemeenschap. Vooral in de Boliestraat vond men joodse middenstanders.
Eikenhouten preekstoel 1744 St Catharinakerk
Catharinakerk
We weten uit een oud document dat er in 838 in Doetinchem al een kerkje was. Over de eerste eeuwen van dit godshuis is weinig...
Brandemmer TGKD
Brand meester in de achtiende eeuw
We zien hier een brandemmer van het Doetinchemse TGKD-gilde uit 1776 met wapen en kroon. TGKD staat voor: Timmerlieden, Glazenmakers, Kuipers en Draaiers. De emmer...
Klooster Sion naar oude tekening (uit: S.H. Lovink: De geschiedenis van Doetinchem)
Kloosters
In de middeleeuwen bevonden zich twee kloosters in de nabijheid van Doetinchem: Bethlehem en Sion.
Aquarel gemaakt voor plaat XI van Nederlandsche kleederdragten naar de natuur geteekend door Valentijn Bing en Jan Braet von Ueberfeldt Amsterdam 1857 © Nederlands Openluchtmuseum
Kunstschilder Jan Braet von Uberfeldt 1807-1894
De kunstschilder Braet von Uberfeldt woonde en werkte in Amsterdam. Hij bezocht rond 1850 Doetinchem om de klederdracht vast te leggen. Samen met Valentijn Bing...
Gelderse Tram
Ontwikkeling van vervoer
De ligging op een zandrug maakte verkeer mogelijk naar en langs Doetinchem. De Oude IJssel was voor kleine schepen bevaarbaar richting Westfalen en Doesburg. Het...
Gymnasium Doetinchem de doop van de geslaagden in 1933
De doop van examenkandidaten
In Doetinchem werden geslaagde jongens van het Gymnasium van dominee Jan van Dijk gedoopt onder de waterpomp als ze geslaagd waren.
Warenhuis Huls in de Hamburgerstraat 38
Warenhuis Huls van Johannes Hendrikus Huls 1892-1967
Johannes Hendrikus Huls, de grondlegger van het warenhuis Huls, opent in 1919 'de Goedkoope Bazar' aan de Boliestraat. De verkoop loopt...
Een spoortrein van Meccano als cadeau van Sinterklaas? (Bron: CollectieGelderland.nl)
Sinterklaas in Gaanderen
"Nou ja wat ik kreeg aan cadeaus was meestal iets wat ik in elkaar kon zetten, een mekanodoos of dat soort dingen....
De Hoop
Nieuwe woonwijken voor Doetinchem
Na de bombardementen van maart 1945, waarbij ook veel woonhuizen vernield waren, plaatste de gemeente Doetinchem een aantal noodwoningen. Deze verschenen aan de Vondelstraat, nu...
Brand op Goeden Vrijdag
Stadsbranden
Doetinchem heeft twee grote stadsbranden gehad die op Goede Vrijdag uitgebroken zijn.
Geen babykamer voor nieuwe baby. Eerst afwachten of het goed was.
Geboorte in Gaanderen
"Ja, wat ik er me van kan herinneren, dat heb ik ook van verhalen, dat je vroeger voordat het kind geboren werd...
Kasteel Slangenburg
Benedictijnen op Slangenburg
In oktober 1945 nemen benedictijnen hun intrek in kasteel Slangenburg te Doetinchem. Het huis wordt ingezegend door de abt van Oosterhout en zo begint het...
Doetinchem hoek Terborgseweg Wilhelminastraat na bombardement
21 maart 1945, tweede bombardement op Doetinchem
Opnieuw een bombardement door geallieerde vliegtuigen op Doetinchem. Ditmaal werd het centrum het zwaarst geraakt. De binnenstad stond in brand, waterleidingen waren gesprongen en tot...
Het Gevang
Het Gevang
In de Nieuwstad, de straat tussen Heezenstraat en Hamburgerstraat ligt het 'Gevang'. Dit 'Gevangenhuijs' van het landdrostambt Zutphen werd door Gerrit...
Pentekening van de Gruitpoort
Stadspoorten
Vlak na toekenning van de stadsrechten werd in Doetinchem gewerkt aan de stadsommuring. Er waren vier poorten die 's...
Shirt De Graafschap
Voetbalvereniging De Graafschap
Eind 1953 werd de Nederlandse Beroeps Voetbalbond (NBVB) opgericht. De KNVB was hierop tegen en wilde niet dat beroepsvoetballers in accommodaties...
Eikenhouten preekstoel 1744 St Catharinakerk
Catharinakerk
We weten uit een oud document dat er in 838 in Doetinchem al een kerkje was. Over de eerste eeuwen van dit...
Catharinakerk
De reformatie
In Duitsland, Frankrijk en Zwitserland kwamen velen in verzet tegen wat zij als verkeerd zagen in de rooms-katholieke kerk (Luther, Calvijn). Hun leer kwam ook...
Ingang Latijnse school toren met wenteltrap Catharinakerk
De Latijnse school in de Catharinakerk
Vanaf ongeveer 1600 was in Doetinchem de Latijnse school gevestigd in de Catharinakerk boven het voorportaal aan de Markt (nu Simonsplein). De leerlingen werden in...
Gevelstenen bordes oude stadhuis ingemetseld bij nieuwe gemeentehuis
Het stadhuis anno 1727
Op de Markt (nu Simonsplein) stond het prachtige 18e eeuwse stadhuis van Doetinchem, ongeveer op de plaats waar in 2009 Hotel De Graafschap gevestigd is....
Belegering van Terborg
Doetinchem en de Tachtigjarige Oorlog
In 1568 doet Willem van Oranje een aanval vanuit Duitsland noordwaarts langs de Maas, in de richting van Doetinchem. Een groot aantal Spaanse soldaten wordt...
Shirt De Graafschap
Voetbalvereniging De Graafschap
Eind 1953 werd de Nederlandse Beroeps Voetbalbond (NBVB) opgericht. De KNVB was hierop tegen en wilde niet dat beroepsvoetballers in accommodaties van amateurs zouden spelen....
Gasfabriek
Doetinchemse gasfabriek vanaf 1863
Oudere Doetinchemmers kunnen zich ongetwijfeld nog de gemeentelijke gasfabriek herinneren waar een eeuw lang het 'stadsgas' werd gemaakt. Dat gebeurde door...
Dominee Jan van Dijk
Dominee Jan van Dijk (1830-1900)
In 1862 kwam Jan van Dijk uit het Friese plaatsje Tzum naar Doetinchem. Hij was in Friesland actief als boer, maar werd in Doetinchem dominee...
Brand op Goeden Vrijdag
Stadsbranden
Doetinchem heeft twee grote stadsbranden gehad die op Goede Vrijdag uitgebroken zijn. De eerste vond plaats op 19 april...
Amphion, moderne schouwburg voor Doetinchem en omstreken
Doetinchem, centrum van de Achterhoek
De stad Doetinchem heeft al stadsrechten sinds 1236. Al in de negende eeuw moet er bebouwing zijn geweest. Inmiddels is het een gemeente met bijna...
Wolter Coops
Wolter Coops 1764-1847
Wolter D.Jzn. Coops, geboren te Doetinchem op 30 september 1764 en aldaar gestorven op 27 augustus 1847 was koopman en zoutzieder.
Bombardementen rukten het hart uit Doetinchem
Drie bombardementen in maart 1945
Wellicht de grootste klap uit de geschiedenis kreeg de stad Doetinchem aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. De binnenstad van Doetinchem was gedurende vrijwel...
Luchtfoto met daarop aangegeven de locatie van de tuin van het woonhuis van Misset
Bombardementen 19 en 21 maart
Op 19 maart werd er een bombardement uitgevoerd, gericht op de tuin van het woonhuis van Misset aan de Waterstraat, vlak achter...
Ter herinnering aan Rekhemse ijzergieterij Olmius
De Rekhemse ijzergieterij
In 1689 werd aan de Bielheimerbeek de eerste ijzergieterij van Nederland opgericht. Het is bij de plek waar in de twaalfde eeuw het klooster Bethlehem...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl