Canons

De historische canon is een samenhangend geheel van personen, teksten, kunstwerken, voorwerpen, verschijnselen en processen die laten zien hoe een bepaalde regio of gebied zich heeft ontwikkeld.

In 2006 werd de Nationale canon van de commissie van Oostrom gepresenteerd. De Nationale canon heeft velen geïnspireerd tot het samenstellen van een eigen (lokale) historische canon.

U vindt hier de Gelderse canon en verschillende lokale canons, zij laten de samenhang zien tussen de lokale en provinciale ontwikkelingen. Daarnaast tonen de lokale canons ook de lokale parels, de bijzondere gebeurtenissen die samenhangen met de plek of met de mensen die er leefden. Veel lokale Gelderse canons verschenen in druk, de digitale versies zijn ook op deze site te vinden. En enkele zijn beschikbaar als Layar-route.

Wilt u uw eigen lokale canon in samenhang met de andere Gelderse canons ook op deze website plaatsen? Neem contact op via info@mijngelderland.nl

Meer historische canons vindt u op www.entoen.nu en www.regiocanons.nl.

De eerste steen van De Schaffelaar. Collectie Gemeentearchief Barneveld
De Schaffelaar
De Schaffelaar is een bijzonder buitenhuis uit het midden van de negentiende eeuw. De Schaffelaar werd ontworpen door de architect Van...
Medaille uitgereitk door Koning Willem III na dijkdoorbraak bij Brakel in 1861, Stadskasteel Zaltbommel
Doorbraak in dijkverbetering
In het rivierengebied was de dreiging van het water altijd aanwezig. Om zich te beschermen legden de bewoners kaden en dijken aan. De zorg voor...
Nutsspaarbank met medewerkers, 1989. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Tot Nut van het Algemeen
Een belangrijk 19e eeuws initiatief voor het welzijn van de inwoners van Buren is de oprichting van een eigen departement van...
Het station in Nijkerk eind 19e eeuw (archief Stichting Oud Nijkerk)
De stoomtrein komt door Nijkerk
In de 19e eeuw was het maken van een reis naar een andere plaats een hele onderneming, die veel tijd en geld...
Het bergspoor met de tram in Berg en Dal. Het witte gebouw op de achtergrond (linksboven) is Hotel ‘Groot Berg en Dal’. Het hotel is afgebroken in 1971 om plaats te maken voor appartementen. Collectie G.G.Driessen
Op vakantie in Berg en Dal
Een koets getrokken door twee paarden ratelt naar Hotel 'Groot Berg en Dal'. Twee deftige dames stappen uit. Even later genieten...
Middeleeuwse boer
Pioniers in de polder
In de tiende eeuw staan er al boerderijen op Redichem. Zo ongeveer waar het huidige landgoed De Bol ligt. De bewoners hebben...
De Binnenpoort vanaf de markt gezien
De Binnenpoort
De grachten en restanten van de stadsmuur in de binnenstad van Culemborg zijn uit de veertiende eeuw. Net als de monumentale ...
Brochure Parel van de Veluwezoom
Parel aan de Veluwezoom
"Kom en Geniet", zo luidde anno 1920 de veelbelovende uitnodiging op brochures van de VVV Rheden. Op lyrische wijze werden de...
Ansichtkaart Kamp Stroe © Gemeentearchief Barneveld CC-BY
Twee legerplaatsen tussen Garderen en Stroe
Tussen de dorpen Garderen en Stroe zijn twee militaire legerplaatsen te vinden. De ene werd aangelegd door Duitse troepen in de Tweede Wereldoorlog, de andere...
Ludger wordt tot bisschop van Münster gewijd
Werenfried en Ludger
Al sinds het midden van de zevende eeuw lag de Betuwe binnen de invloedssfeer van de Franken, die tot het christendom waren bekeerd. Toen in...
De protestantse kerk op een ansichtkaart uit 1910. Je ziet duidelijk dat het middenschip ontbreekt. Collectie G.G.Driessen.
De eerste kerk
Op de plaats waar nu de protestantse kerk staat, is het eerste kerkje gebouwd. Op het einde van de 7e eeuw bekeert...
De Visserij
De Visserij
De Vischpoort en de Vischmarkt zijn voor veel mensen symbolisch voor Harderwijk. Vissers en visserij horen immers van oudsher bij onze...
Kaart uit 1755. De nummers zijn huizen en boerderijen met de bijbehorende grond. Het dorp is verdeeld in ‘rothen’. Dat zijn buurtschappen of wijken. Bert Thissen en Chris Peeters, bijlage bij A.Bosch en J.Schiermann (red), Van Gronspech tot Groesbeek. Fragmenten uit een lokaal verleden 1040-1940, Groesbeek 1991.
Van bosgebied naar landbouwgrond
Het gebied van de Heren van Groesbeek heet de Heerlijkheid Groesbeek. In een heerlijkheid heeft de heer allerlei rechten. Bijvoorbeeld het recht om belastingen te...
31a Matser Damcircuit 1954 GA B 3670 3
Chris Matser, wederopbouw 1945-1964
Handen uit de mouwen Het vernielde Arnhem stond na de oorlog voor de opgave de stad weer bewoonbaar...
 Het stadsbestuur
Het Stadsbestuur
Een stad als Harderwijk wordt tegenwoordig bestuurd door de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders. De gemeenteraad wordt gekozen...
Rond 1930 wil de stad Nijmegen nog meer grond van de gemeente Groesbeek annexeren. Felle protesten zijn het gevolg. De autobus is met leuzen beplakt. Collectie G.G.Driessen.
Groesbeek een kopje kleiner
De grote buur van Groesbeek is Nijmegen. Vanuit 'de stad' kijkt men neer op de gewone Groesbekers. Die op hun beurt, ...
Groevenbeek
Groevenbeek
Tegen de gemeente Putten aan liggen de landgoederen Oud en Nieuw Groevenbeek. De landgoederen zijn rijk aan prachtige lanen en historische...
Gewassen tekening Jan van Schaffelaar springt, door Willem de Famar Testas © Gemeentearchief Barneveld
Jan van Schaffelaar
De Barneveldse volksheld Jan van Schaffelaar wordt vooral in verband gebracht met zijn roemruchte sprong van de toren van de oude kerk in het dorp...
Een Tielse weesjongen. Metalen pop gegoten door Gijsbert Stout, negentiende eeuw.
Tiel krijgt een weeshuis
Sociale voorzieningen waren er in de zestiende eeuw nauwelijks. Voor hulp bij armoede, hongersnood of andere calamiteiten was men voornamelijk aangewezen...
27a Arbeidsbeurs B 3873 8
Crisisjaren, 1929-1940
Werkloosheid en werkverschaffing Tussen 1931 en 1937 bezochten de werkloze Arnhemmers geregeld de Arbeidsbeurs aan het Velperplein. Ze...
Johannes Bezaan,  Wegvoeren van de mannen
Razzia 1944
Ons dorp werd op zondagmorgen 1 oktober 1944 in alle vroegte door ruim 1000 soldaten van de Hermann Göringregiment omsingeld. Iedereen werd gesommeerd zich te...
ENKA Fabriek met bussen voor werknemers ca 1920. Bron: Collectie Gemeentearchief Ede, nr GA40333
ENKA
In 1922 werd in Ede de ENKA gebouwd. Deze fabriek was bijna een eeuw lang de grootste werkgever van Ede. De naam Enka is afkomstig...
De studio van Radio Nijkerk
Omroep Nijkerk
Nadat op 2 oktober 1951 het eerste Nederlandse televisieprogramma was uitgezonden, 'De Toverspiegel', werd de televisie snel populair. In 1951 keek...
Voor tijdens en na de Schoolstrijd
Voor, tijdens en na de Schoolstrijd
In het midden van de negentiende eeuw begon de zogenaamde Schoolstrijd. Die kwam er kort gezegd op neer dat door de ...
Openluchtzwembad De Hangmat Rheden
Sportcomplexen
Hoe merkwaardig het vandaag de dag ook mag klinken: sport was in Nederland tot ver in de tweede helft van de 19e...
Schoolplaat van J.H. Isings
Over de bevroren rivier
Zomer 1794. Het Franse revolutionaire leger van generaal Pichegru trekt ons land binnen. Vanuit het zuiden trekt het op richting grote...
De ‘meisjesschool’ aan de Kloosterstraat gaat uit. Op de achtergrond staat het Hollands klooster. Het huis op de voorgrond is gesloopt. Collectie G.G.Driessen
Het klooster
Pastoor Kersten loopt in de oude pastorie heen en weer. Hij maakt zich zorgen over de jeugd. Een groot deel van de...
Ansichtkaart van het door J.A. Heuff samengestelde monument ter herinnering aan het kasteel. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
De sloop van het kasteel
In 1804 besluit de Burense domeinraad het ernstig verwaarloosde kasteel te slopen. Na de dood van Frederik Hendrik in 1647 is...
Mal voor chocolaatjes, gebruikt in de Nijkerkse chocoladefabriek, te zien in Museum Oud Nijkerk (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk)
Chocola uit Nijkerk
Chocolade is een zoete lekkernij waar veel mensen van smullen. Door de ontdekkingsreizen raakte Europa bekend met  de cacao-plant, die werd...
Het koloniaal werfdepot
Het Koloniaal Werfdepot
Aan de Smeepoortstraat staat een groot gebouw dat in de loop van de geschiedenis nogal wat functies heeft...
Prinses Beatrix en prins Claus krijgen toelichting op de plannen door burgemeester R.A. van Sandick, 1972. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
In oude glorie hersteld
'Woonellende in historisch Betuws stadje' zo kopt het Gelders Dagblad in 1964. In hetzelfde jaar schrijft Vrij Nederland over de eens...
Gerrit Sprokkereef
Verzetsmensen in Ruurlo
Vlak voor het einde van de oorlog worden enkele Reurlse verzetsmannen door de Duitsers opgepakt. Jan Dimmendaal sterft in gevangenschap in...
Illustratie van de paalworm die in de 18e eeuw de houten dijken aantastten (gegraveerde prent uit de 18e eeuw, Atlas van Stolk Rotterdam)
Het recht op een dijk
Wat nu de polder Arkemheen heet, was aan het begin van de Middeleeuwen een vlak stuk land zonder dijken, een moerasgebied ...
Het Waterfront
Het Waterfront
Een van de rode draden in de geschiedenis van Harderwijk is het water. Eeuwenlang een Zuiderzeestad. Eeuwenlang handel en visserij. Al...
Afb. 1 Plattegrond van een huis uit de IJzertijd gevonden bij een opgraving in Harselaar Zuid in 2003. De zwarte grondsporen tekenen zich af tegen het gele zand.
Harselaar in de IJzertijd
De Gelderse Vallei bestond 2000 jaar geleden grotendeels uit een nat en venig gebied. Op sommige plaatsen bevonden zich zelfs veenkussens...
22a Bronbeek Bibliotheek Arnhem
Haagje van het Oosten, 19e eeuw
Bronbeek en Oud-Indiëgangers Op een stralende zonnige dag ligt een klein stukje Indonesië in Arnhem. De witte gebouwen...
Agent Drieënhuizen regelde tot begin jaren '60 het verkeer op de hoek van de Langestraat en de Venestraat in Nijkerk, destijds de doorgaande route Amersfoort-Zwolle (archief Stichting Oud Nijkerk).
Ruimte voor auto's
Na de Tweede Wereldoorlog kwamen er snel meer auto's, bussen en vrachtverkeer op de weg.  De oude straten waren vaak te smal...
Tramstation Capellenlaan
Trams, treinen, stations
In 1865 werden twee spoorlijnen geopend met stations in het huidige Lochem: de lijn Zutphen - Hengelo (staatslijn D) met stations...
Arcadië, het (streven naar het) ideale landschap. Collectie Gelders Archief
Rhedens arcadië
De eerste aangelegde buitenplaatsen in het landschap langs de zuidoost helling van de Veluwezoom ontstonden in de 17e eeuw en begin...
Titelblad van het boek 'Geldersche Geschiedenissen' (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk)
Arend van Slichtenhorst
Op 5 december 1616 werd in het doopboek van de hervormde kerk ingeschreven 'Ardt', zoon van 'Brandt Artzen ende Aeltgen van ...
Piet Pelle, van de bekende Gazelle reclamecampagnes en stripboekjes.
Grote fabrieken
In 1867 waren in de gemeente Rheden zes steenfabrieken met 442 arbeiders en een sigarenfabriek met 181 werknemers. Verder werkten er...
Ds. Witteveen
Ds. Witteveen
Dominee Hermanus Willem Witteveen (1815-1884) komt in 1846 als predikant naar de gemeente Ermelo. Op dat moment zijn er veel misstanden,...
Affiche Luxortheater
Na afloop bal!
De vestiging van Blokker aan de markt is bijna vijftig jaar het City Theater geweest. Eenbioscoop met ruimte voor vijfhonderd bezoekers....
Normaal spölt iedereen plat (Bron: Collectie Poparchief Achterhoek Liemers / Staring Instituut Doetinchem)
Normaal
Normaal was en is nog altijd veel meer dan een rockformatie. De band uit de Achterhoek, bestaande uit zanger/gitarist Ben Jolink, ...
Willem van Oranje, Hendrick Goltzius, 1581. Bron: Rijksmuseum, Amsterdam
Buren in de Tachtigjarige Oorlog
Al aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) is Buren betrokken bij het verzet tegen de katholieke Spaanse overheersers. Het...
Aquarel afsluiting Zuiderzee, Stadsmuseum Harderwijk
Afsluiting Zuiderzee
Op 28 mei 1932 werd door de voltooiing van de Afsluitdijk de Zuiderzee afgesloten van het buitenwater en omgevormd tot het ...
Vloedschuur aan de Kornedijk. Bij dreigende overstromingen wordt het vee hier ondergebracht. Foto: Fotopersburo William Hoogteyling, Buren
Rampzalige overstroming
De sinds de 14e eeuw aangelegde dijken kunnen in de eeuwen daarna niet altijd een overstroming voorkomen. Nadat in november 1783...
De Homburgerpoort (maquette)
Stadspoorten
Vlak na toekenning van de stadsrechten werd in Doetinchem gewerkt aan de stadsommuring. Er waren vier poorten die 's...
De Mattheuskerk in Velp, ook wel 'De Oude Jan'
Middeleeuwse kerken in de gemeente Rheden
Hoe en wanneer de kerstening zich in onze streek precies heeft voorgedaan is niet helder. Duidelijk is wel dat de bekering tot...
middeleeuwse stadsbewoners
Middeleeuwse stadsbewoners
Als je door de binnenstad van Harderwijk loopt, is het moeilijk voor te stellen hoe middeleeuwse Harderwijkers leefden. Een middeleeuwse stad werd...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl